ایران
بربری
nān-e barbarī
نان بیضی و ضخیم‌تر شهری که ایرانیکا نامش را به جماعت بربرِ جنوب تهران در دوره قاجار برمی‌گرداند.
- منطقه
- تهران، به روایت نام‌گذاری ایرانیکا
- شکل
- تخت
در حال آماده‌کردن محتوا
ایران
سنگک
نان تخت و نازک شهری که خمیراش ور می‌آید و روی سنگ‌ریزه‌های داغ تنور پخته می‌شود.
- نام اصلی
- nān-e sangak
- نام انگلیسی
- Sangak
- نام‌های محلی
- نان سنگک
- کشور یا گروه
- ایران
- منطقه
- نانوایی شهری ایران
- شکل
- تخت
- تخمیر
- خمیر ورآمده
- آرد
- آرد با آسیاب ویژه، به نوشته ایرانیکا
- پخت
- تنور سنگکی با سنگ‌ریزه داغ
ویژگی‌ها
ایرانیکا سنگک را نان تخت و نازک، به ضخامت ۳ تا ۵ میلی‌متر و با درازای حدود ۷۰ سانتی‌متر، توصیف می‌کند. نامش از سنگک، یعنی سنگ‌ریزه، می‌آید چون کف تنور با سنگ‌ریزه سرخ‌شده پوشیده است و جای سنگ روی نان می‌ماند.
اغلب روی آن خشخاش یا سیاه‌دانه (Nigella sativa) می‌پاشند. سوخت سنتی تنور خار خشک یا هیزم بوده و ایرانیکا می‌نویسد در سال‌های نزدیک به آن مدخل، نفت سوخت اصلی نانوایان شهری شده است.
مواد
خمیر ورآمده از آردی که ایرانیکا آن را «به‌ویژه آسیاب‌شده» می‌خواند. جزئیات درصد آب و نمک در این مدخل برای سنگک نیامده و اینجا ساخته نشده است.
روش نانوایی
دست‌کم دو نفر لازم است: خمیرگیر و شاطر. شاطر خمیر را با دست روی تخته کمی محدب به نام سرَک، که به دسته بلند پارو وصل است، پهن می‌کند و سریع به تنور می‌فرستد تا خمیر روی سنگ‌ریزه‌ها بلغزد. بعد از یکی دو دقیقه، شاطر یا نان‌واستان آن را با سیخ یا چنگال دوشاخه برمی‌دارد.
سفره
دستورهای مرتبط
هنوز دستور حرفه‌ای این نان در BAKEMAZ منتشر نشده است.
نان‌های هم‌گروه
این فهرست فقط بر اساس کشور یا شکل ثبت‌شده در همین کاتالوگ است و شباهت علمی ادعا نمی‌کند.
ایران
تافتون
tāftūn
ایرانیکا تافتون را احتمالاً پرطرفدارترین نان ایران می‌داند و آن را با لواش نزدیک، اما متفاوت در آرد و ضخامت، توصیف می‌کند.
- منطقه
- نانوایی شهری ایران
- شکل
- تخت
منابع
BREAD
Hélène Desmet-Grégoire · Encyclopaedia Iranica
تاریخی · 1989-12-15
https://www.iranicaonline.org/articles/breadتاریخ انتشار ۱۵ دسامبر ۱۹۸۹. صفحه می‌گوید آخرین به‌روزرسانی ۸ دسامبر ۲۰۱۶ بوده است. شناسه DOI در ارجاع صفحه: 10.1163/2330-4804_EIRO_COM_7138.
